IBS, czyli zespół jelita nadwrażliwego, to przewlekła przypadłość nieznanego pochodzenia, która objawia się zaburzeniem czynności pracy jelit i dolegliwościami ze strony układu pokarmowego. W zależności od rytmu wypróżnień i dominującej konsystencji stolca wyróżnia się następujące podtypy IBS: postać zaparciową, biegunkową, mieszaną lub niesklasyfikowaną.
NAJCZĘSTSZE OBJAWY IBS:
o bóle brzucha
o wzdęcia i gazy
o przelewanie w jelitach
o biegunki, zaparcia lub ich mieszanka
o luźne, wodniste, grudkowate lub zawierające śluz stolce
o dyspepsja (niestrawność)
o zgaga
o przewlekłe zmęczenie
o problemy psychiczne (depresja, zaburzenia nastroju, lęki)
JAKIE SĄ PRZYCZYNY IBS?
Przyczyna IBS nie jest do końca poznana, jednak zaburzenia czynnościowe przewodu pokarmowego (w tym IBS) powstają w wyniku: zaburzenia motoryki jelit, predyspozycji genetycznej, niedożywienia (w tym zaburzeń odżywiania,) nadwrażliwości trzewnej, zaburzeń funkcji układu immunologicznego błony śluzowej jelit, złego wchłaniania węglowodanów, zaburzeń mikrobioty jelitowej czy przebytych infekcji żołądkowo-jelitowych.
DIAGNOSTYKA:
W przypadku diagnozowania IBS nie ma żadnych testów z krwi lub innych metod obrazowania, które mogą wykryć tę przypadłość. Podstawę rozpoznania tego schorzenia stanowią Kryteria Rzymskie IV. Ból
brzucha nawracający minimum jeden dzień w tygodniu przez ostatnie trzy miesiące, któremu towarzyszą
co najmniej dwie z następujących cech:
- związany jest z defekacją,
- związany jest ze zmianą częstotliwości wypróżnień,
- związany jest ze zmianą konsystencji stolca.
Kryteria muszą być spełnione przez ostatnie trzy miesiące, z początkiem objawów co najmniej pół roku przed rozpoznaniem. Podobne objawy mogą dawać inne choroby/zaburzenia, które podczas diagnostyki należy wykluczyć: SIBO (przerost bakterii w jelicie cienkim, które uważane jest za najczęstszą przyczynę IBS), choroby zapalne jelit, celiakię, pasożyty, zakażenia bakteryjne czy endometriozę.
PROPONOWANE BADANIA:
✓ morfologia krwi z rozmazem,
✓ żelazo, ferrytyna,
✓ OB lub CRP,
✓ badanie ogólne kału, posiew kału, pasożyty (w tym Lamblia),
✓ kalprotektyna ilościowo w kale,
✓ panel tarczycowy,
✓ próby wątrobowe,
✓ test wodorowy na nietolerancję laktozy
✓ test wodorowo-metanowy w celu diagnostyki SIBO,
✓ badania w kierunku celiakii (tranglutaminaza tkankowa w klasie IgA, całkowite IgA, przeciwciała EMA w klasie IgA, przeciwciała przeciw deamidowanej gliadynie),
✓ testy na alergie pokarmowe (IgE)
JAK SOBIE POMÓC?
W przypadku zespołu jelita drażliwego dieta jest niezmiernie istotna. Postępowanie dietetyczne jest integralną częścią leczenia IBS. W leczeniu zespołu jelita drażliwego wykorzystuje się m.in. dietę LOW FODMAP z ograniczeniem łatwo fermentujących krótkołańcuchowych węglowodanów. Według rekomendacji Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, zaleca się stosowanie jej przez określony czas (6-8 tyg.) w celu złagodzenia objawów zespołu jelita drażliwego.
JAK WYGLĄDA DIETA LOW FODMAP?
Dieta Low Fodmap składa się z 3 faz:
- PIERWSZA FAZA – ELIMINACJA (czas trwania 6-8 tyg.) – w tej fazie należy wyeliminować produkty
zawierające wysoką zawartość FODMAP. - DRUGA FAZA – REINTRODUKCJA (czas trwania ok. 8-11 tyg.) – stopniowe, ponowne wprowadzenie produktów zawierających FODMAP i ustalenie konkretnych wyzwalaczy objawów wśród fermentowanych węglowodanów.
- TRZECIA FAZA– dobór indywidualnej diety z eliminacją produktów szkodzących, z uwzględnieniem bezpiecznych produktów.
Zaleca się prowadzenie tej diety przy wsparciu doświadczonego dietetyka, ponieważ protokół testowania kolejnych związków wymaga przestrzegania konkretnych zaleceń (podobnie jak I faza diety).
Potrzebujesz pomocy w doborze odpowiednich produktów? Skorzystaj z profesjonalnej pomocy!